FYLGJUR Wilderness First Aid & Survival

Workshops tactical breathing & situational awareness OvD's, oefencentrum Weeze, (D), onderdeel situationele commandovoering IFV/Brandweeracademie
woensdag 5 april 2017

Oefencentrum Weeze, Duitsland
Vanochtend gaf ik de vijfde serie workshops tactical breathing & situational awareness, deze keer aan een groep van elf Officieren van Dienst (OvD), afkomstig uit de veiligheidsregio's Haaglanden, Kennemerland, Brabant en Drente.
De workshops worden uitgerold op het oefencentrum Weeze in Duitsland en vormen een integraal onderdeel van de opleiding Situationele commandovoering, georganiseerd door het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) en de Brandweeracademie, Arnhem.

Oefencentrum Weeze
Net over de grens bij Nijmegen ligt de trainingslocatie, een voormalige Engelse luchtmachtbasis. Het vliegveld is bekend bij het grote publiek. Daarnaast gelegen ligt een uitgestrekt oefenterrein waar politie, brandweer, USAR en militairen hun vaardigheden op peil houden en alle mogelijke incident- en rampscenario's kunnen oefenen.
Oefencentrum Weeze, DuitslandOefenventrum Weeze, DuitslandOefencentrum Weeze, DuitslandOefencentrum Weeze, DuitslandOefencentrum Weeze, DuitslandOefencentrum Weeze, DuitslandOefencentrum Weeze, Duitsland
Situationele commandovoering
Binnen defensie wordt al sinds jaar en dag gebruikt gemaakt van de opdrachtgerichte commandovoering, een methodiek (Auftragstaktik) die Duitse Stoottroepen aan het eind van WWI ontwikkelden als reactie op de mensverslindende tactiek van de frontale aanval. Binnen de bandbreedte van de opdracht kan een eenheid relatief autonoom opereren, ervan uitgaande dat de commandant te velde een beter operationeel inzicht heeft in de uitdagingen en mogelijkheden waar hij en zijn manschappen mee te maken krijgen.

Swarming
Analoog aan een school vissen of een vlucht spreeuwen hanteert men binnen de situationele commandovoering het begrip swarming. Als een zwerm bijen groepeert de eenheid of ploeg in de richting van het incident. Ieder houdt zijn maat in de gaten en samen gaat men (eventueel met een omweg) op het doel af om het incident optimaal te kunnen bestrijden en/of effectief hulp te kunnen verlenen. De Officier van Dienst volgt van een afstand en/of nabij en houdt het grote beeld en daarmee de voortgang in de gaten. Wanneer de veiligheid onverhoopt in het gedrang komt, valt men automatisch terug op de hiërarchische lijnen binnen de commandostructuur.

Complexe incidenten
Ons huidig tijdsgewricht kent complexe uitdagingen. De kwetsbaarheid van de kritieke infrastructuur mag als algemeen bekend verondersteld worden. Een massale uitval daarvan heeft onmiddelijk effect op de systemische ketenwerking, zowel in productie, transport, opslag als distributie (van stroom, brandstof, schoon drinkwater, voedsel, medicatie, e.d.). De door mensen en natuur veroorzaakte rampen, zoals: terrorisme, (burger-) oorlog, cyberwarfare, CBRN-rampen, pandemieën, geo-politieke machtsverschuivingen, monetaire en sociaal-economische instabiliteit, klimaatverandering (wateroverlast, overstromingen, aardbevingen, misoogsten en droogte) vragen om een robuuste en anti-fragiele organisatie van hulpverleningsdiensten. Wanneer de (nood-) communicatie uitvalt, zul je ervan uit moeten kunnen gaan dat brandweerploegen, militaire- en politionele eenheden en medisch personeel hun werk kunnen blijven doen. Wanneer er één of meerdere schakels uitvallen, dient het systeem zodanig georganiseerd te zijn dat andere onderdelen de gewenste taken en opdrachten kunnen overnemen en uitvoeren.

Terreur 
Het is niet de vraag of er in Nederland een terreuraanslag komt, alleen wanneer. Terwijl onze buurlanden met de regelmaat van de klok geconfronteerd worden met niets- en niemand ontziende mohammedaanse jihadi's die dood en verderf jagen temidden van winkelend publiek, argeloos flanerende wandelaars en jeugdige concertbezoekers. Ook joden, vrijgevochten vrouwen, christenen, andersdenkenden, cartoonisten, kunstenaars en homosexuelen vormen een gewild doelwit. Een uiterst fluïde vorm van islamitische oorlogvoering is in het westen realiteit geworden. 

TGB 
Terrorismegevolgbestrijding is een relatief nieuwe loot aan de stam van het brandweerwerk. Brandweereenheden kunnen tijdens en na één of meerdere (gelijktijdige) aanslagen te maken krijgen met zeer complexe omstandigheden waarbij de gangbare command & control structuur onvoldoende blijkt. Daarom is het van groot belang dat tactisch opereren een belangrijker onderdeel wordt in het brandweerwerk. Tevens dient de multi-disciplinaire inzet met de andere kolommen nog beter afgestemd te worden. Op individueel niveau dienen brandweermensen ondermeer getraind te worden in het stelpen van catastrofale bloedingen (Stop the bleed).

Mindfulness
Mindfulness is een term die ooit is toegeëigend door de New Age beweging, waarbij de voorliefde voor zweverigheid en wensdenken de aardse realiteit overschaduwde. In het moment zijn is niet zweverig, het betekent alert zijn, zien en voelen wat er binnen in je en daarbuiten gebeurt. Door meditatie of meditatief gewaarzijn kun je je zintuigen en (voor-) gevoel scherpen, dat is essentieel wanneer je plots geconfronteerd wordt met een (gewelds-) incident.

Ademhaling
Bewust ademen is de sleutel tot ons systeem. Wanneer je als (H)OvD/bevelvoerder/manschap plots een melding krijgt om je met spoed naar een incident locatie te begeven, is het wezenlijk eerst je ademhaling te reguleren door een aantal keren bewust diep in en uit te ademen. Daarna zet je eventueel je spiegels goed, doe je je gordel om, check je je porto en ben je je bewust van je onmiddelijke omgeving, voordat je gaat rijden.

Tactical breathing
Tactical- en burst breathing wordt vooral beoefend in vechtdisciplines als Krav Maga en Systema, waarbij de impact van geweld op het lichaam geabsorbeerd wordt door versneld uit te ademen en te puffen, zoals vrouwen die tijdens zwangerschapsyoga leren om de pijn te verminderen en het barensproces te vergemakkelijken.

Autonoom zenuwstelsel
Wanneer je  grote stress ervaart wordt de sympaticus geactiveerd, de ademhaling, hartslag zijn versneld en de bloeddruk is verhoogd, waardoor het bewustzijn kan vernauwen. Door diep en bewust te ademen activeer je de para-sympaticus en ontstaat er rust in je systeem. 

Body awareness
Lichaamsgewaarzijn is essentieel om te kunnen voelen wat er binnen in je gebeurt. Waar voel je eventueel ongemak, pijn of juist ontspanning. Ben je je bewust van spanning in je lijf? Dat zijn belangrijke vragen, die je jezelf kunt stellen. Stress in het alledaagse speelt onbewust een grote rol en heeft structureel een negatief effect op je lichaam en geest. Het tast je gevoel van welbehagen en gezondheid aan.
Door bewust te leren ademen, dagelijks te bewegen (wandelen in de natuur, hardlopen, fietsen, zwemmen, het beoefenen van yoga, bij voorkeur ook een vechtdiscipline), houd je jezelf fit. De kwaliteit van de voeding vormt de bouwstenen van ons systeem en bepaalt mede of we helder kunnen denken. Met name de structurele inname van suikerhoudende dranken en repen, gebakken voedsel en vet, vertraagt, verdooft en verzwakt ons systeem, terwijl we alert moeten zijn. 'Wees nimmer onachtzaam', luidt het devies! 

Situational awareness
Wanneer je alert in het leven staat en je zintuigen bewust gebruikt, kun je zien, horen, tasten, proeven, ruiken en (aan-/voor-/in-) voelen wat er in en om je heen plaatsvindt. Hetgeen de Amerikanen 'gut-feeling' noemen, is je interne zelfbeschermingsmechanisme, dat je voor gevaar behoedt, dat innerlijk weten geeft je informatie zonder dat je het per se zichtbaar kunt waarnemen. 

S.T.O.P.
Het acroniem S.T.O.P. staat voor Stop, Think, Observe and Plan. Tien seconden diep en bewust ademhalen en tegelijkertijd goed om je heen kijken, zien wat er gebeurt en mogelijk aan de hand is.
Bovendien kun je door een 'circle of safety' van 360 graden te hanteren, een incident van meerdere zijden benaderen.
Het is essentieel om je hoofd koel te houden en te voorkomen dat je meegezogen wordt in een incident. Dit doe je door initieel gepaste afstand te bewaren en mogelijk zelfs te besluiten (n)iets te gaan doen, geheel afhankelijk van de omstandigheden en de parameters die wel of niet bekend zijn. Dit klinkt mogelijk als vanzelfsprekend, maar de impact van emoties als angst, woede en frustratie in een situatie waar slachtoffers te betreuren zijn, is niet gering.

Kou en hitte
Er zijn vele manieren om de ademhaling bewust te zijn en te leren hanteren. Door met ademlucht te lopen, weet iedere brandweerman en -vrouw, dat hyperventilatie bij hevige inspanning, blootstelling aan hitte en overdruk in het gelaatststuk, al gauw kan leiden tot een ademcrisis. 
Zowel hitte als kou zijn existentieel van aard, beide zijn potentieel levensbedreigend. Blootstelling aan hitte kan leiden tot verbranding, inhalatietrauma, hittestuwing, hitte beroerte en daling van het bewustzijn. Koude leidt al gauw tot een 'after-drop', onderkoeling, bevriezingsletsel en een neurologische uitval.

Overleving
Een plotse val in open water, kan een paniekreactie en een ademreflex veroorzaken, waarbij de ademhaling versnelt en hoog in het lichaam zit. Wanneer je dan onverhoopt met je hoofd onder water komt, loop je het risico te verdrinken. Door onmiddelijk je ademhaling te reguleren en je hoofd boven water te houden, ben je in staat om jezelf te redden.
Mensen die bekneld zijn geraakt tijdens een voertuigongeval kunnen intern en extern letsel hebben en lopen het risico onderkoeld te raken. Het verschijnsel after-drop is een onbeheerst rillen en kan in zulke situaties leiden tot een circulatiestoornis.

IJs
Door mensen gecontroleerd bloot te stellen aan extreme kou kun je hen leren hun ademhaling onder controle te krijgen, die vaardigheid kan een verschil maken wanneer het erop aan komt, zowel in de koude als de warme fase. 

Werkwijzen
Al geruime tijd onderzoek ik andere methodieken voor brandweer, medics, politiemensen en militairen om onder hoogspanning en stress de ademhaling te leren reguleren. Er zijn meerdere handelingsperspectieven voorhanden om de mentale en fysieke weerbaarheid te versterken.
Leslokaal Oefencentrum WeezeWorkshops tactical breathing OvD's Oefencentrum Weeze, DWorkshops tactical breathing OvD's Oefencentrum Weeze, DWorkshops tactical breathing OvD's Oefencentrum Weeze, DLeslokaal Oefencentrum WeezeWorkshops tactical breathing OvD's Oefencentrum Weeze, DWorkshops tactical breathing OvD's Oefencentrum Weeze, DWorkshops tactical breathing OvD's Oefencentrum Weeze, DHandboek Survival Medicine en Handboek Buitensport EHBOAdemhalingsoefeningen OvD's ter voorbereiding blootstelling koude, Oefencentrum WeezeAdemhalingsoefeningen OvD's ter voorbereiding blootstelling koude, Oefencentrum WeezeAdemhalingsoefeningen OvD's ter voorbereiding blootstelling koude, Oefencentrum WeezeWorkshop tactical breathing OvD's Oefencentrum Weeze, DWorkshop tactical breathing OvD's Oefencentrum Weeze, DWorkshop tactical breathing OvD's Oefencentrum Weeze, DWorkshop tactical breathing OvD's Oefencentrum Weeze, DWorkshop tactical breathing OvD's Oefencentrum Weeze, DWorkshop tactical breathing OvD's Oefencentrum Weeze, DWorkshop tactical breathing OvD's Oefencentrum Weeze, DWorkshop tactical breathing OvD's Oefencentrum Weeze, DWorkshop tactical breathing OvD's Oefencentrum Weeze, DWorkshop tactical breathing OvD's Oefencentrum Weeze, DHeet water met verse gember, workshop tactical breathing OvD's Oefencentrum Weeze, DWorkshop tactical breathing OvD's Oefencentrum Weeze, DWorkshop tactical breathing OvD's Oefencentrum Weeze, DWorkshop tactical breathing OvD's Oefencentrum Weeze, DWorkshop tactical breathing OvD's Oefencentrum Weeze, DOvD's Oefenprogramma Situationele commandovoering IFV/Brandweeracademie week 14 2017, Oefencentrum WeezeOefencentrum Weeze, DuitslandCrashtender oefencentrum Weeze, DuitslandCrashtender oefencentrum Weeze, DuitslandCrashtender oefencentrum Weeze, DuitslandCrashtender oefencentrum Weeze, DuitslandUSAR.NL, Oefencentrum Weeze, DuitslandUSAR.NL, Oefencentrum Weeze, DuitslandUSAR.NL, Oefencentrum Weeze, DuitslandUSAR.NL, Oefencentrum Weeze, DuitslandOefencentrum Weeze, DuitslandOefencentrum Weeze, DuitslandOefencentrum Weeze, DuitslandOefencentrum Weeze, DuitslandOefencentrum Weeze, DuitslandOefencentrum Weeze, DuitslandOefencentrum Weeze, DuitslandOefencentrum Weeze, DuitslandOefencentrum Weeze, Duitsland


Terug naar het blogarchief