FYLGJUR Wilderness First Aid & Survival

Lezing OVER-LEVEN, Symposium KL200, Legerplaats Stroe
donderdag 8 januari 2015

Symposium Grensverleggen is...logisch
Afgelopen maandagmiddag werd ik door de Belgische majoor Erik de Soir, mijn collega bij Crisis Response Journal, onverwacht gevraagd of ik in zijn plaats een lezing zou willen geven op het symposium 'Grensverleggen is ...logisch'. Deze bijeenkomst vindt vandaag plaats op de Legerplaats Stroe om het jubileumjaar 200 jaar Koninklijke Landmacht uit te luiden. Dat is een uitgelezen mogelijkheid om daar een verhaal over Over-Leven te houden. 

Symposium Grensverleggen is...logischProf. dr. Eric Vermetten, kolonel-artsLezing OVER-LEVENLezing OVER-LEVENLezing OVER-LEVENLezing OVER-LEVENLezing OVER-LEVENLezing OVER-LEVENLezing OVER-LEVENVoorbereiding
Thuis gekomen van een bezoek aan Jan Bloem in Assen, bewegingswetenschapper en martial arts specialist, ging ik die maandagavond gelijk aan de slag.
Waar gaat het over, wat ga ik precies vertellen? De hoofdlijnen zijn me dan al duidelijk, ik hang mijn verhaal op aan een aantal quotes en zal vanuit mijn persoonlijke ontwikkelingsproces vertellen. Dinsdagochtend neem ik deel aan de koudetraining aan de Zevenhuizer Plas, dat verheldert mijn geest. 's Middags vul ik de contouren in en tref ik voorbereidingen om een strakke power point presentatie te maken, een aantal sprekende beelden en weinig tekst.
De woensdag gebruik ik om het verhaal handen en voeten te geven, het gaat dan ook om visualisatie, wat ga ik zeggen, wat is de essentie van mijn verhaal. Al doende wordt dat steeds helderder.

Legerplaats Stroe
Bij de aankomst op de kazerne deze ochtend valt het me op dat er aan de poort nauwelijks gecontroleerd wordt. Ik mag gelijk doorrijden, terwijl moslim-terroristen gisteren in Parijs de vrijwel voltallige redactie van het satirische blad Charlie Hebdo, een politieagent en een aantal Joodse burgers afgeslacht hebben.
Vreemd eigenlijk, ik rijd over het immense terrein, waar veel militair materieel opgesteld staat en ik neem geen enkele bewaking waar.

Setting the scene
Bij aankomst in het hoofdgebouw word ik hartelijk welkom geheten door Prof. dr. Eric Vermetten, kolonel-arts en hoogleraar psycho-trauma aan het Leids Universitair Medisch Centrum.
Na het openingswoord van de commandant KL luitenant-generaal Mart de Kruif komen achtereenvolgens Ronald Kremer van Artsen Zonder Grenzen (Ebola bestrijding) en Eddie Siemerink, Koninklijke Shell (Bodemonderzoek Siberië) aan het woord.
Interessant vind ik vooral het relaas van de recent met de RMWO onderscheiden majoor Tuinman van het KCT. Een heldere man, die empatie toont en een krachtig verhaal vertelt over groepsinzet en leiderschap onder extreme, tactische omstandigheden in Afghanistan.

Psycho, fysio en techno
In de middag staan er drie parallelsessies op het programma. Het onderdeel psychologie volg ik in zijn geheel en wordt door Eric Vermetten geleid en door hem ingeluid onder de titel: 'Het brein op de proef gesteld'. 
Daarna spreekt drs. Caroline Six van TNO over 'Mentale veerkracht op militaire leest' en aansluitend Prof. dr. Karin Roelofs, hoogleraar Experimentele Psychopathologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen over 'Stress en defensieve freeze-fight-flight reacties.' Tot slot neem ik in deze parallelsessie het woord.

OVER-LEVEN
In alledaagse en buitengewone omstandigheden
In essentie bestaat er natuurlijk geen onderscheid tussen het psychologische en fysiologische, de mens is één systeem, zoals Prof. dr. Hein Daanen, hoogleraar Thermofysiologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam eerder deze ochtend terecht zei.

Intern
De quintessence van mijn verhaal gaat over mijn ervaringen en werkzaamheden in buitengewone omstandigheden. Uitgangspunt is de vraag waar het wezenlijk om gaat in het leven. Gaat het over het leven of overleven? Overleven is extreem, verre van ideaal. Wanneer je op persoonlijk niveau te maken krijgt met angst, verdriet, verlies, de dood van een geliefde, scheiding en ziekte, dan besef je plots dat het leven heel existentieel en kwetsbaar is. Hoe ga je überhaupt om met tegenslag? Wat gebeurt er met je op fysiologisch en psychologisch niveau? Kun je contact maken met je gevoel? Vragen die bij uitstek van belang zijn voor mensen die in tactische omstandigheden werken. Voelen is immers innerlijk weten. Je intuïtie kan je waarschuwen en mogelijk jouw leven en dat van je maten redden.

Extern

In de externe werkelijkheid kun je met rampspoed geconfronteerd worden wanneer je verdwaalt in de bergen of op weg naar een wintersportgebied ingesneeuwd raakt in een tientallen kilometerslange file of wanneer in de Randstad plots de vitale infrastructuur uitvalt. Ben je dan voorbereid, kun je dan je vege lijf en dat van je medestanders redden? Voorbereiding is in die zin cruciaal, enerzijds het leren van 'hard-skills', zoals: eerste zelf-hulp, overlevingsvaardigheden, navigatie en anderzijds het ontwikkelen van  'soft-skills', waaronder communicatie en samenwerking.

Weerbaarheid
Om weerstand en tegenslag in het alledaagse beter te kunnen hanteren, ben ik een groot voorstander van bewegen. Door dagelijks in de natuur te wandelen, hard te lopen, te fietsen, te klimmen, te zwemmen, verbeter je je fysieke zelfredzaamheid en mentale weerbaarheid.
Door weerstand op te zoeken, groei je. Fysieke en mentale uitdagingen zijn daar een wezenlijk onderdeel van.

Hier vind je de link naar de integrale filmopnamen en de powerpoint.

Afsluiting
Buitengewoon interessant vond ik het afsluitende verhaal van de astronaut André Kuipers. Deze man heeft de planeet aarde bezien vanuit de ruimte, hij is uit de comfort-zone van onze werkelijkheid gestapt. Zijn beelden van de ons omringende kosmos zijn adembenemend, bovendien had ik het genoegen nadien nog even met hem van gedachten te kunnen wisselen. 

Het is een inspirerende dag geweest waarbij specialisten vanuit verschillende achtergronden en disciplines hun licht hebben laten schijnen op het acteren onder extreme omstandigheden, tevens was het voor mij een dag vol onverwachte ontmoetingen. Een vervolg zou mooi zijn.
Astronaut André Kuipers


Terug naar het blogarchief